Den Haag krijgt een nieuw joods herdenkingsmonument. Op woensdag 27 december wordt bij Parnassia Groep het monument onthuld als gedenkteken voor deportaties van 251 joodse patiënten en onderduikers tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het monument is bedoeld om stil te staan bij onze hedendaagse vrijheid en de verschrikkingen van destijds.

Tot voor kort waren deze deportaties onbekend bij Parnassia Groep. Zij kwamen aan het licht tijdens historisch onderzoek. Omdat er twee locaties van Parnassia Groep zijn waar de tragiek zich heeft afgespeeld, komen er ook twee gedenkplaatsen: een monument op het terrein aan de Albardastraat waar de Ramaer-kliniek heeft gestaan, en een plaquette op de kerk aan de Monsterseweg in Den Haag. In de voormalige Ramaer-kliniek zaten de meeste joden ondergedoken. Kunstenaar Merijn Bolink is de maker van beide monumenten.

Begin 1943 werden bijna alle overige patiënten geëvacueerd naar zusterinstellingen elders in het land. De gebouwen van beide stichtingen waren nodig voor de behuizing van mensen uit geëvacueerde gebieden. Het lot van deze patiënten is niet helemaal te achterhalen. Wel is bekend dat een deel door ziekte en honger is omgekomen.

Bij verder historisch onderzoek van de deportaties is uitgezocht welke personen dit vreselijke lot was beschoren. In totaal betrof het meer dan 250 joden, van wie 227 in de vernietigingskampen werden vermoord. Van deze laatste groep is een gedetailleerde namenlijst beschikbaar. Het onderzoek naar de personen op de namenlijst is verricht door het Haags Gemeentearchief.

Inmiddels zijn zoveel mogelijk nabestaanden getraceerd en hierover geïnformeerd. Een van de nabestaanden is de aan Parnassia Groep verbonden rabbijn. Aanvankelijk wist hij uitsluitend dat een aantal familieleden, onder wie zijn grootvader, was vermoord in vernietigingskampen. Nu kent hij de gebeurtenissen die voorafgingen aan de deportaties van zijn familie.

De Ramaer-kliniek van toen aan de Albardastraat. (foto afkomstig uit de collectie van het Haags Gemeentearchief)

Print Friendly, PDF & Email