Het vergeten KNIL

1 July 2026, 12:13 uur
Columns
mainImage

Men neme tien volwassen Nederlanders, hier geboren en getogen en in het bezit van minimaal een diploma  lagere school en men stelt die Nederlander de vraag naar wat was het KNIL.

Eh, zal die Nederlander antwoorden.

KNIL, dat is toch iets met die Molukkers?

Jawel. En met meer dan de Molukkers alleen.

Waar is de kennis van het KNIL onder de mensen gebleven? Ik zag dat de gemeente Amsterdam een speciaal tijdschrift laat uitgeven over Moluks in Amsterdam, met als motivatie: 'Dit jaar is het namelijk 75 jaar geleden dat Molukse KNIL-militairen met hun gezinnen aankwamen in Amsterdam en Rotterdam. Zo'n 12.500 mensen in totaal. De gemeente Amsterdam besteedt hier in 2026 op verschillende manieren aandacht aan.'  In het hele persbericht is dit de enige keer dat het woord KNIL verschijnt.

Jammer.

En zorgelijk.

KNIL: Koninklijk Oost-Indische Leger, in de laatste jaren ook genoemd het  Koninklijk Oost-Indonesische Leger.

Overzee in Indië opererend, maar nauw verbonden met het moederland.  Vanuit hier vertrokken de officieren van de Koninklijke Militaire Academie, de manschappen vanuit Harderwijk en later Nijmegen, hier werd het leger door politiek Den Haag beknibbeld op het budget, en hier - vooral in de Haagse sociëteit De Witte - bestond een levendige subcultuur van KNIL-officieren.

Dat is in het huidige politiek-correct denken iets dat niet zo goed past. Nederland heeft een zelfbeeld dat nogal wisselt, maar altijd goed uitkomt bij de moraal du jour.

Die bestaat tegenwoordig vooral uit een zelfverheerlijkende overtuiging vandaag de dag zó goed te zijn dat we daardoor beseffen toen en daar zó slecht te zijn geweest; en hoe slechter we onszelf toen vinden, des te beter zijn we nu geworden.

Als u het morele masturbatie vindt, dan spreek ik u niet tegen.

Zo'n zelfbeeld laat weinig tot geen ruimte voor de vele generaties militairen die van het KNIL deel hebben uitgemaakt, mannen en vrouwen van verschillende etniciteiten, mensen die zich voor koninkrijk Nederland hebben ingezet. Je zou verwachten dat er elke week een boek over verschijnt, een podcastserie of een tentoonstelling, ik reken me rijk met de dingen die niet gebeuren en niet zullen gebeuren, zolang het Nederlandse zelfbeeld in de weg zit.

Mijn hoop is gevestigd op de nazaten van de KNIL-militairen. De Molukse nazaten die wel willen weten wat er voor de oorlog gebeurde, op Indische clubs die zich openlijk willen verbinden met de KNIL-geschiedenis. Het zijn druppels, maar ik weet, een voortdurend gedruppel kan ook de hardste steen uithollen.

 

https://www.indischeschrijfschool.nl