Bronbeek houdt van het vorstenhuis, jaarlijks is er de verjaardag van Willem III met bloemen en toespraken en als de huidige vorst in april verjaart, is er ook een feestelijke bijeenkomst. Ik ontving een uitnodiging maar ben verhinderd.
Iedereen zegt nu Bronbeek, als samenvattend woord voor het museum en het tehuis,het is al heel lang het Koninklijk Tehuis voor Oud-Militairen en Museum Bronbeek.' Dat koninklijke is er niet altijd geweest vanaf dag 1 in 1863.
De toekenning kwam pas in 1888.
Daar zit een verhaal achter.
In 1887 is generaal Eenoog -Karel van der Heijden de tweede commandant van Bronbeek; hij is aangesteld op verzoek van koning Willem III. De vorst en de generaal kennen elkaar, ook op een informele manier. In de oude kranten staan vermeldingen over advies, overleg; en daar kan ik me wel iets bij voorstellen. Er was onderlinge sympathie, mogelijk ook doordat beiden zich tegengewerkt voelden door de almachtige ministers.
Als de eerste commandant Smits sterft, treedt Van der Heijden aan. Hij is dan een jonge zestiger en hij weet dat dit zijn laatste grote functie is. Op 5 november 1887 is zijn eerste dag en hij gaat er wat van maken. Ja, ambitie, steun van de vorst, dan kun je wat. Plus, hij voelde als de hoogste officier (buiten dienst) de verantwoordelijkheid voor de veteranen in het tehuis.
Van der Heijden gaat renoveren en moderniseren, met hoge rekeningen. Al in zijn eerste kwartaalverslag is er sprake van duizenden guldens aan uitgaven en dat blijft zo: voor de bewoners komen nieuwe wc's, andere ramen, een waterleiding-aansluiting en dan is er ook de noodzaak van het opknappen van de commandantswoning. Het 'Invalidentehuis' gaat weer glanzen. Dat is ook mooi met het oog op de werving voor het KNIL: het tehuis laat zien hoe goed er voor 'onze mannen' werd gezorgd. Maar niet iedereen in de Oost kon of wilde zich voegen naar de regels van dit huis in Holland.
Natuurlijk is er elk jaar de viering van de verjaardag van Willem III. Bronbeek bestaat in 1888 maar liefst 25 jaar. Van der Heijden laat een Open Dag organiseren waar iedereen welkom is en bovendien gratis het landgoed mag bezoeken.
Dan is al bekend dat een Koninklijk Besluit is uitgevaardigd waarmee het 'Koloniaal Militair Invalidenhuis' voortaan 'Koninklijk' zal zijn. Die eervolle toevoeging heeft te maken met het zilveren jubileum maar zeker ook met de vernieuwende aanpak van Van der Heijden.
Vooral na het 'Koninklijke' gaat Van der Heijden vaart maken met de modernisering.
Hij voert een nieuw regime van tucht in; er komen ook kledingvoorschriften. Hij stelt een eigen staf samen uit mannen die hij kent en vertrouwt, dan moeten anderen het veld ruimen, zo gaat dat met veranderingen. Hij maakt nieuwe vijanden: vermoedelijk vooral onder de leveranciers van voedingsmiddelen. Die worden gekeurd en soms afgekeurd als ze te slecht van kwaliteit blijken te zijn. Actie, actie, actie, met bijbehorende rekeningen voor het Ministerie van Koloniën. De roem van Van der Heijden en de status van Bronbeek versterkten elkaar, met het huis van Oranje als blijvende bevestiging van sympathie. Van der Heijden wilde dat 'zijn' Bronbeek het predicaat 'Koninklijk waard was en waard bleef. Dat is gelukt. Tot op de dag van vandaag is Bronbeek koninklijk, en dit is vooral te danken aan 'Generaal Eenoog'.
https://www.indischeschrijfschool.nl