In 1966 ging er een frisse politieke wind door ons land. Zoals het een negentienjarige betaamt, was ik toen nog links georiënteerd (nu 100% genezen). Toen Hans van Mierlo op het politieke toneel verscheen werd ik toch enthousiast. Hij wilde de structuur van ons politieke stelsel grondig veranderen en democratischer maken. Dat was zestig jaar geleden!

Veranderingen

Er is inderdaad het één en ander veranderd. Autoriteiten worden niet meer zo makkelijk erkend; de excellenties zijn gewone mijnheren en mevrouwen geworden. Het ceremonieel rond het politieke bedrijf is wat minder nadrukkelijk aanwezig en onder de invloed van de media gingen steeds meer mensen een eigen politieke mening krijgen. Daarvoor was het min of meer gebruikelijk de regels van de zuil waarbinnen je geboren was te volgen. D66 brak daarmee en was in woord en geschrift baanbrekend met hun standpunt ons stelsel te verbeteren c.q. te democratiseren.

Macht corrumpeert

Toen Hans van Mierlo minister kon worden koos hij echter voor Buitenlandse Zaken i.p.v. Binnenlandse Zaken. In het buitenland de belangrijke man zijn vond hij interessanter, dan als minister van Binnenlandse Zaken de aangekondigde staatkundige veranderingen voorbereiden.

Die trend werd gezet, want sindsdien is D66 de “Labrador” onder de politieke partijen: lief, gehoorzaam en oppervlakkig. Ze zijn voor beter onderwijs, tegen armoede, een beter milieu en o ja … staatkundige veranderingen. De ideale partij als je - zonder je nek echt uit te steken - in de politiek carrière wilt maken. En als je daar dan eenmaal belandt, bent ga je de kip met de gouden eieren natuurlijk niet slachten. Vandaar dat ze 60 jaar helemaal niet anders hebben gedaan dan op de winkel passen. Het is overigens volkomen legitiem en de kiezers belonen hun besluiteloosheid regelmatig, omdat ze altijd van die keurige lijsttrekkers hebben

Senaat afschaffen of grondig veranderen

Ik heb het al eerder geschreven. De senaat wordt bevolkt door aangewezen politici. De partijbonzen bepalen de volgorde op de kieslijsten en de statenleden stemmen braaf zoals hen is opgedragen op nummer één van de lijst.* Dit aangewezen orgaan is haar oorspronkelijke doel (Chambre de Reflexion) totaal vergeten en torpedeert indien nodig besluiten genomen door de democratisch gekozen Tweede Kamer. Afschaffen is dus een mogelijkheid, maar de Senaat laten kiezen via een districtenstelsel is ook een aantrekkelijk alternatief. Dat brengt de politiek dichter bij de mensen en geeft alle delen van ons land een vertegenwoordiging in Den Haag (oorspronkelijke bedoeling van de getrapte verkiezingen)

Relicten afschaffen

En als we dan toch bezig zijn, laten we dan de Provinciale Staten en de Waterschappen ook afschaffen. Hun taken kunnen sowieso door de gemeenten en een nieuw te vormen ministerie van Waterschappen worden overgenomen.

Die politieke organen zijn relicten uit een ver verleden. De P.S. komen voort uit de periode dat de verschillende gewesten gemeenschappelijk (met zeven) tegen de Spaanse koning vochten (1568-1648). Ieder gewest wilde zijn eigen identiteit behouden. Na de Belgische Opstand en de daarop volgende vrede in 1839  zijn de provincies gevormd en sindsdien amper veranderd.

De Waterschappen dateren van nog eerder: uit de Middeleeuwen. De adel gaf eenvoudige boeren inspraak, omdat ze zonder hun mankracht de dijken niet konden bouwen en onderhouden. Eigenlijk - na het klassieke Griekenland  - de oudste vorm van democratie in Europa.  We zijn ondertussen vooral Nederlanders geworden en met z'n allen zoden aan de dijk zetten, dat doen we ook al een tijd niet meer.

Kortom werk aan de winkel. De voorgestelde veranderingen maken ons stelsel effectiever, goedkoper, overzichtelijker en democratischer.

Waarom is het dan niet gebeurt? Misschien, omdat we zestig jaar op initiatieven van de verkeerde partij hebben zitten wachten.

*Ik heb als één-pitter (Leefbaar ZH) op de VVD gestemd, waarvoor ik beloond ben met het restaureren van het Mausoleum op Oud-Kralingen (betaald door P.S. van Z.H.)