Als ’t op stemmen aankomt, ben ik een zwevende kiezer. Mijn keuze wordt door wisselende factoren bepaald: het standpunt van een partij in belangrijke kwesties, maar ook de koers over langere tijd, de moraal, ruggengraat en - niet onbelangrijk - de geloofwaardigheid en het fatsoen van de politiek leider.

De gemeenteraadsverkiezingen vond ik doorgaans ’t makkelijkst. Het gaat om kwesties dichtbij, soms zelfs in je eigen buurt. Je kreeg ook veel informatie via plaatselijke kranten. Maar er is de afgelopen jaren wel wat veranderd. Het gaat nog steeds om kwesties dichtbij, maar de informatie via de lokale media is niet meer zo uitgebreid als vroeger. 

De meeste redacties zijn door de uitgevers financieel uitgekleed, moeten ’t met minder journalisten doen. Gemeentepolitiek heeft ook niet langer de hoogste prioriteit. Den Haag telt nog maar één dagblad en bij wat ooit de smaakmakende Haagsche Courant was (nu een bijlage van het AD), ligt sinds de overname de focus op incidenten, misdaad en entertainment. Omroep West is ook niet bepaald het medium dat de verdieping zoekt. De politieke partijen vinden meer en meer hun podium bij Facebook, Insta en TikTok en creëren daar hun eigen waarheid.

Persoonlijkheden

De enkele keren dat ik nog een raadsvergadering volg, ben ik geschokt door het niveau van de raadsleden. Met weemoed denk ik terug aan de tijd dat de raadszaal van links tot rechts werd bevolkt door charismatische persoonlijkheden, gedreven volksvertegenwoordigers, krachtige debaters, mannen en vrouwen met kennis van zaken.

Er is er in Den Haag maar één die nog enigszins aan bovengenoemde criteria voldoet en dat is Richard de Mos. Het kost me moeite om dat toe te geven, want de meeste opvattingen van deze uitgerangeerde PVV’er zijn bepaald niet de mijne. Maar ik bewonder zijn gedrevenheid en niet aflatende energie. 

Vergeleken bij De Mos is de rest een onzichtbaar ingeslapen stelletje slapjanussen. Alleen weet je wel wat je bij populisten krijgt: veel kretelogie, korte-termijn-politiek en ’t niet zo nauw nemen met de waarheid, met regels en fatsoen. Ik las trouwens dat De Mos dreigt met een rechtszaak als hij (wegens ’t ontbreken van een Verklaring Omtrent Gedrag) straks geen wethouder mag worden. Een fijn vooruitzicht.

Stemwijzer 

Dus wat te kiezen op woensdag 18 maart? Ik wist het echt niet meer. Gelukkig is daar de onafhankelijke Stemwijzer. Nooit eerder heb ik daar gebruik van gemaakt, maar dit keer heb ik echt hulp nodig. Via 30 vragen over actuele Haagse kwesties, kom ik uit bij partijen die er in veel gevallen net zo over denken als ik. 

Die vragen op Stemwijzer variëren van reclame voor vliegvakanties, tot gratis openbaar vervoer voor kinderen, meebeslissen over betaald parkeren in je wijk, wel of geen traditionele vreugdevuren op het strand tot het in stand houden van Bronovo als volwaardig ziekenhuis.

Het prettige van die Stemwijzer is dat je meteen per vraag kan zien hoe alle partijen over die stellingen denken; veelal met een korte toelichting erbij. Dikwijls kun je natuurlijk al raden hoe de winden waaien. Als het om verbod op reclame voor vliegvakanties en dieselauto’s gaat, weet je tevoren dat louter de linkse partijen daarvoor voelen.

Bronovo
 
Vermakelijk is om te zien hoe partijen hopen te scoren door heel krachtig te stellen dat Bronovo een volwaardig ziekenhuis moet blijven. Ik wil zelf ook niets liever (ze hebben daar ooit mijn leven gered), maar de gemeente Den Haag heeft er niets over te zeggen. Het bestuur van MCH is al jaren geleden gezwicht voor de miljoenen die de Bronovo-grond in ’t chique Benoordenhout oplevert. 

De VVD-wethouder die jaren geleden nog enige pressie op het ziekenhuisbestuur had kunnen uitoefenen, hield zich toen angstvallig op de vlakte (wat de VVD veel stemmen in de wijk kostte) en nu is de realiteit dat er na 2030 in het gunstigste geval nog een bescheiden zorgcentrum over blijft. Bronovo doet in de verkiezingsstrijd alleen voor de show mee.

Interessanter vind ik dan ook de standpunten bij wel haalbare zaken als minder promotie voor toerisme en een hotelstop. Terwijl Amsterdam - na decennia lang aan city-marketing te hebben gedaan - nu alle zeilen bijzet om die tsunami bezoekers af te remmen, is dit in Den Haag nog steeds punt van discussie. 

Kwaliteitstoerisme

De kooplieden bij Hart voor Den Haag, D66, VVD en CDA hebben nu de lachwekkende term ‘kwaliteitstoerisme’ geïntroduceerd. Alsof er een ballotage-commissie bij de gemeentegrens staat die beslist wie naar binnen mag. Toerisme is een veelkoppig monster dat zich niet laat beteugelen. Dat beseffen ze nu in Amsterdam, maar ook in Giethoorn, Alkmaar, Urk, bij de Zaanse Schans, in Domburg, Hattem en op de Wadden. 

Steeds meer historische steden in Europa zuchten onder de last van overtoerisme. Praag, Dubrovnik, Venetië, Split, Tallinn, Santorini, Florence etc. etc. zijn een soort pretparken geworden. Het is een illusie te denken dat je die massa’s kan beteugelen en alleen welgestelde 65plussers aantrekt die komen voor een luxe hotel, leuk restaurant en museumbezoek. 

Drukte en vervuiling zijn niet de enige uitwassen. De woningnood wordt er groter door, omdat huizen plaats maken voor B&B’s of worden samengetrokken en verbouwd tot hotel. Inwoners met een modaal inkomen trekken weg omdat een dak boven je hoofd onbetaalbaar wordt. Belangrijke voorzieningen verdwijnen; elke winkel transformeert tot bar, café of fastfood-zaak en alle pleinen veranderen in terrassen. 

Barcelona

In Barcelona hebben de bestuurders lang geloofd dat toerisme de lokale economie stimuleerde en werkgelegenheid bracht. Met dollartekens in de ogen wendde men de blik af van alle negatieve kanten. Maar de bevolking pikt ’t niet langer en keert zich niet alleen tegen die kortzichtige politici, maar gedraagt zich ook steeds agressiever tegen de toeristen.

Onlangs kondigde Barcelona dan ook uit wanhoop aan de toeristenbelasting naar 15 euro per persoon per nacht te verhogen: louter bedoeld om bezoekers financieel af te schrikken. Hart voor Den Haag, D66, VVD en CDA sluiten de ogen voor wat elders al zo gigantisch uit de hand is gelopen. Ook Den Haag telt steeds meer hotels, steeds meer horeca, steeds meer terrassen. Winkelstraten veranderen gestaag in horeca-uitgaansgebieden.

Er is meer om bij stil te staan als het om de leefbaarheid van deze stad gaat. Verboden te roken/vapen rond scholen en speelterreinen, minder coffeeshops, meeuwennesten mogen verplaatsen, opnieuw water door gedempte grachten laten stromen en vervuilende bestelbussen en vrachtauto’s weer langs de kust en in het centrum laten rijden… het is verhelderend en soms zelfs vermakelijk te zien hoe partijen kiezen en hoe ze die keuze motiveren. 

Die Stemwijzer heeft mij waarachtig geholpen mijn keuze voor 18 maart te maken.