Rond Internationale Vrouwendag heb je altijd geklaag over vergeten vrouwen, en dat amuseert me elk jaar weer. Die term ook: 'vergeten'. Net of we alles en iedereen elke dag bij de bushalte  moeten bespreken, want anders dreigt het etiket van 'o foei vergeten' geplakt te worden. Het is een term die 30 procent woke is, 60 procent marketing en 10 procent twijfelachtig. Dat geldt zeker voor het oude Indië.

Eerst dat laatste. Twijfelachtig. Er is nog nooit zo veel informatie beschikbaar geweest; zowat elke dag zet er weer een archief dozen vol informatie online die met een paar muisklikken doorzoekbaar zijn. Wie iets wil weten, wie meer wil weten, heeft de luxe van in de eigen stoel door oude bronnen te kunnen spitten. Kennis voedt het verstand; herinneren is vervolgens een keuze.  En vergeten dus ook.

Ik ga niet alles zo behandelen hoor. Het gaat me eerder om het te gemakkelijke gebruik van dat woord vergeten. Met een beetje wilskracht valt er veel te weten en veel te onthouden, en als u en ik weleens vergeten waar we de huissleutels hebben neergelegd, hoeven we onszelf niet kwalijk te nemen dat we niet alles uit het oude  Indië weten of nog weten.

Er is eerder iets anders aan de hand. Dat is het niet willen weten, het kwaad van de onverschilligheid woekert overal. Het is een nou-nee tegen de fascinerende ontwikkeling van de Indische cultuur tot ver in het interbellum, de tijd tussen de twee wereldoorlogen in. Allerlei bevolkingsgroepen eigenen zich recht van spreken toe in die koloniale samenleving, met recht en reden, met bloei en groei, met confrontaties en onderdrukking ook nog. Het bestond naast elkaar, in contrast met elkaar, ondanks en dankzij elkaar -  Indië is complex.

De onverschilligheid ten opzichte van de oude Indische cultuur is een kwalijk iets. Want zo verdwijnt die historische werkelijkheid onder een overmatige belangstelling voor de laatste oorlog, onder een idealisering van de voormoeders of onder een smal perspectief van dader-slachtoffer, wat veelal neerkomt op een Hollandse morele zelfbevrediging vanuit het besef nu zó goed te zijn door het inzicht toen zó slecht te zijn geweest.  Ja, kort door de bocht. Maar u heeft een idee, hopelijk.

Vergeten kan het oude Indië dus allerminst zijn. Eenvoudig omdat we de helft er nog niet van weten, laat staan begrijpen. Zo lang er archieven zijn, digitaal of niet, zo lang zal ik hoop koesteren op de ontdekking van het oude  Indië.

https://www.indischeschrijfschool.nl