Vind je dat je gezichtsvermogen het belangrijkste van je zintuigen is? Je bent niet de enige. Meer dan 75% van de Nederlanders denkt hetzelfde. 

Volgens een rapport van Ipsos I&O Research, gepubliceerd eind oktober 2024 namens het Oogfonds, beschouwt de meerderheid van het land het gezichtsvermogen als het belangrijkste zintuig dat ze hebben, omdat het het zintuig is dat ze het minst willen verliezen. Respondenten gaven aan dat ze het missen om naar de natuur en de gezichten van hun kinderen te kijken. Ze voelden ook dat gezichtsverlies een aanzienlijke invloed zou hebben op hun vermogen om hobby’s na te streven en zelfstandig te leven. 

Het is dan ook geen verrassing dat een goed aantal Nederlanders zich zorgen maakt over hun gezondheid op de lange termijn—zeker omdat veel aandoeningen die leiden tot gezichtsverlies leeftijdsgebonden zijn. Als jij een van deze mensen bent en je meer wilt weten over hoe je je eigen gezichtsvermogen de komende jaren kunt beschermen, overweeg dan de volgende goede gewoonten aan te nemen. 

Draag beschermende zonnebrillen 
De UV-stralen van de zon staan erom bekend diep door te dringen en alle delen van het oog te bereiken, waardoor ze het begin en de ontwikkeling van aandoeningen die gezichtsverlies veroorzaken, zoals leeftijdsgebonden maculadegeneratie, cataract en oogkanker, kunnen versnellen. Omdat zonlicht zelden een vakantie neemt en UV-stralen zelfs op bewolkte dagen aanwezig zijn, is het van vitaal belang om buiten zonnebrillen te dragen—niet alleen in de zomer, maar het hele jaar door. Om je gezichtsvermogen echt te beschermen, is het nog belangrijker om zonnebrillen te kiezen die 100% UV-bescherming bieden volgens de Europese normen. Zonnebrillen van betrouwbare merken zoals Polaroid zonnebril bieden niet alleen standaard voldoende UV-bescherming over al hun modellen, maar zijn ook afkomstig van het eerste merk dat gepolariseerde filters op de lenzen van zonnebrillen gebruikte. Dit betekent dat je bril zowel UV-stralen als overmatige schittering van reflecterende oppervlakken zoals sneeuw en water blokkeert, wat tijdelijke gezichtsverlies kan veroorzaken door een aandoening die bekend staat als fotokeratitis (sneeuwblindheid). 

Beperk schermtijd
Behalve dat het ongemak veroorzaakt door droge ogen en vermoeidheid bij mensen van alle leeftijden, kan te veel tijd die je dicht op een scherm doorbrengt, ervoor zorgen dat de jonge, zich ontwikkelende ogen van een kind langer worden, wat leidt tot bijziendheid of kortzichtigheid. Bij volwassenen met een bestaande bijziendheidsdiagnose kan overmatige schermtijd ervoor zorgen dat de aandoening zich ontwikkelt naar hoge bijziendheid, een ernstigere vorm die het risico op gezichtsverlies vergroot door aandoeningen zoals cataract en glaucoom. Desondanks kan het beperken van niet-essentiële schermtijd buiten werk en school je lange termijn gezondheid van de ogen aanzienlijk verbeteren. Voor gezinnen is aangetoond dat het vervangen van ontspannende schermtijd door buitenshuis activiteiten de voortgang van bijziendheid bij kinderen vertraagt. Tijdens periodes waarin je schermen voor langere tijd moet gebruiken, kun je ook de 20-20-20 regel aanhouden door elke 20 minuten 20 seconden naar iets op 20 voet afstand te kijken. Dit zorgt ervoor dat de oogspieren zich kunnen ontspannen en herstellen, wat de symptomen van droogte en vermoeidheid kan verlichten. 

Dieet en lichaamsbeweging 
Zelfs eenvoudigere, gezonde levensstijlkeuzes kunnen een aanzienlijke bijdrage leveren aan de lange termijn gezondheid van je ogen. Een uitgebalanceerd dieet kan de ogen van alle voedingsstoffen voorzien die nodig zijn om optimaal te blijven functioneren, zelfs naarmate je ouder wordt. Groente en fruit bevatten bijvoorbeeld luteïne, zeaxanthine en vitamine C, terwijl vette vis Omega-3 vetzuren bevat en noten en zaden vitamine A bevatten. Deze stoffen ondersteunen allemaal een gezond centraal gezichtsvermogen en vertragen de voortgang van cataract en leeftijdsgebonden maculadegeneratie. Dierlijke bijproducten zoals mager vlees, eieren en zuivel zijn rijk aan vitamine A, die je nodig hebt om de lichtgevoelige cellen of fotoreceptoren van je ogen te voeden. Tot slot zal het vitamine C-gehalte in citrusvruchten ontstekingen en oxidatieve stress verminderen om oogbeschadiging in de loop van de tijd te voorkomen. Ondertussen is regelmatige lichaamsbeweging essentieel voor het behouden van een stabiele bloeddruk en bloedsuikerspiegel. Dit is cruciaal om chronische leeftijdsgebonden aandoeningen zoals hoge bloeddruk en diabetes te vermijden, die beide in verband worden gebracht met gezichtsverlies door aandoeningen zoals glaucoom (gekenmerkt door een hoge intraoculaire druk) en diabetische retinopathie (die optreedt wanneer hoge bloedsuikers het oogbeschadigen bloedvaten).

Bezoek je optometrist 
Als algemene regel kun je proberen om minstens één keer per jaar een afspraak te maken bij je optometrist. Dit helpt je gezichtsvermogen te behouden voor een goede kwaliteit van leven op twee manieren. Ten eerste zal een basaal oogonderzoek je visuele scherpte controleren om te zien of je een correctie nodig hebt. Het verkrijgen van de voorgeschreven bril of contactlenzen zal ervoor zorgen dat refractieve fouten zoals bijziendheid niet te snel verergeren en dat wazig zicht je dagelijkse taken niet in de weg zit. Misschien nog belangrijker, een uitgebreid oogonderzoek is cruciaal als je proactief wilt zijn over het beschermen van je gezichtsvermogen. Veel aandoeningen die gezichtsverlies veroorzaken, zoals glaucoom, vertonen geen symptomen omdat ze alleen de achterkant van het oog beschadigen. Regelmatige onderzoeken maken het mogelijk om vroegtijdige diagnose en preventie of behandeling te realiseren, zodat je langer van gezond gezichtsvermogen kunt genieten. Oogonderzoeken kunnen ook tekenen van niet-ooggerelateerde ziekten opsporen, zoals diabetes en zelfs de ziekte van Alzheimer, wat betekent dat je ze kunt gebruiken voor het onderhouden van je algehele gezondheid. Grote optische ketens zoals Pearle bieden zowel basale oogtesten als uitgebreide oogscans, zodat het gemakkelijk moet zijn om toegang te krijgen tot deze onderzoeken wanneer dat nodig is.