Succes heeft een prijs, en die wordt soms in glazen betaald. Wie op topniveau presteert, heeft meer kans op een verslaving dan de gemiddelde Nederlander. Dat geldt voor advocaten, chirurgen en bestuurders. Als je de cijfers doorrekent, geldt het ook voor Den Haag.
Waarom succes en verslaving samengaan
Hoge druk, lange dagen en weinig ruimte voor zwakte vormen een gevaarlijke combinatie. Wie de hele dag beslissingen neemt waar anderen van afhangen, zoekt ergens ontspanning. Alcohol, cocaïne en slaap- of kalmeringsmiddelen werken snel. Daar komt bij dat succesvolle mensen vaak perfectionistisch zijn, zich eenzaam voelen aan de top en bang zijn voor reputatieschade. Hulp vragen is een soort falen. Zo blijft een probleem jarenlang onzichtbaar, want het werk gaat gewoon door. Deskundigen spreken van hoogfunctionerende verslaving.
Wat zeggen de percentages?
Volgens het Trimbos-instituut heeft 5,4 procent van de Nederlandse volwassenen een alcoholstoornis, blijkt uit onderzoek over 2019 tot 2022. Daarnaast heeft 14,3 procent een verhoogd risico op een alcoholprobleem, zo laten de cijfers over 2024 zien. Hoogopgeleiden drinken bovendien vaak meer dan laagopgeleiden. In hogedrukberoepen liggen de cijfers nog hoger. Een bekende Amerikaanse studie uit 2016 onder ruim 12.000 advocaten wees uit dat ruim een vijfde een problematisch drinkpatroon had. Dat ligt ver boven het gemiddelde.
Hoeveel Kamerleden zijn verslaafd?
Er bestaan geen officiële cijfers over verslaving onder Kamerleden, en dat is begrijpelijk, want wie worstelt met middelengebruik praat daar liever niet openlijk over. Een rekensom geeft wel een indruk. De Tweede Kamer telt 150 zetels. Bij 5,4 procent gaat het om ongeveer acht Kamerleden met een alcoholstoornis. Bij 14,3 procent kom je uit op ruim twintig leden. Omdat het Binnenhof veel kenmerken heeft van een hogedrukomgeving, met late vergaderingen, permanente media-aandacht en een stevige borrelcultuur, is het niet ondenkbaar dat de werkelijke aantallen hoger liggen.
En in de regering?
Een kabinet telt grofweg twintig tot dertig bewindslieden. Met dezelfde rekensom gaat het dan om een of twee personen met een alcoholstoornis. Dat lijkt weinig, maar het zijn mensen met een enorme verantwoordelijkheid, vaak onder nog grotere druk dan Kamerleden.
Wat betekent dit voor de politiek?
Verslaving is geen karakterfout. Het is een ziekte die niemand uitzondert, ook niet wie wetten maakt. Het probleem is dat politici zich geen zwakte kunnen veroorloven. Eén verkeerd bericht in de media kan een carrière beëindigen. Daardoor wachten mensen vaak te lang met hulp zoeken. Een cultuur waarin je open over verslaving kunt zijn, helpt de politiek zelf, maar ook de kiezer die op die politici rekent.
Hulp is dichterbij dan je denkt
Voor mensen met een publieke functie speelt privacy een grote rol. Daarom kiezen sommigen voor behandeling buiten hun eigen netwerk. Een zuid afrika afkickkliniek biedt die afstand letterlijk, met rust en anonimiteit ver van het dagelijkse leven. Een bekende afkickkliniek als THE YOUTURN werkt vanuit de overtuiging dat afstand van je omgeving het herstel kan versnellen. Wie liever dichtbij huis blijft, kan terecht bij een afkickkliniek amsterdam. Ook daar is een behandeling mogelijk die past bij een druk leven.
Wat de keuze ook is, de eerste stap is hetzelfde: erkennen dat het niet meer vanzelf goed gaat. THE YOUTURN ziet dagelijks dat mensen met veeleisende banen kunnen herstellen, juist omdat ze gewend zijn om door te zetten. Die drive is dan geen probleem meer, maar de motor van een nieuwe start.